อาการแดดเผา  หรือ ซันเบิร์น (Sunburn)  เป็นอาการผิดปกติที่เกิดได้บนส่วนของพืชโดยเฉพาะใบและผล  และในพืชหลายชนิดมีโอกาสพบได้บนกิ่งก้านและลำต้น  บนใบมักเกิดแผลอาการไหม้แห้ง อาจเกิดได้บนกลางใบ ปลายใบ หรือขอบใบ และอาการที่เกิดบนผลเป็นแผลไหม้แห้งคล้ายกับอาการที่เกิดบนใบ

          เรียกอาการผิดปกตินี้ว่า ไหม้แห้ง หรือแดดเผา  หรือซันเบิร์น (Sunburn) ความผิดปกตินี้มักเกิดกับพืชในฤดูกาลหรือสภาพที่แสงแดดจัด อากาศเริ่มมีความร้อนสูง และอาจมีความแห้งแล้งเข้าร่วมด้วย  ทั่วไปมักเกิดในช่วงปลายฤดูฝน  เช่น ในเดือนตุลาคมและพฤศจิกายน เป็นต้นไป อย่างไรก็ตามในช่วงเวลาที่แสงแดดจัดและที่มีความแห้งแล้ง ก็สามารถพบอาการผิดปกตินี้ได้เช่นกัน

          อาการไหม้นี้ไม่ใช่อาการที่เกิดจากโรคหรือแมลงศัตรูเข้าทำลาย หากแต่เกิดจากใบ หรือผล (และกิ่งหรือลำต้น)  ถูกแดดเผาเนื่องจากแสงแดดจัดมาก จนเป็นอันตรายต่อเซลล์ของใบ และเซลล์ผิวผล เซลล์ผิวใบและเม็ดสีคลอโรฟิลล์ถูกเผาทำลาย จนเซลล์บริเวณที่ได้รับแสงแดดมากเกินไปเกิดอาการสูญเสียน้ำและถูกทำลายเกิดอาการไหม้  ขอบใบแห้ง และปลายใบแห้ง  เช่นเดียวกันกับที่เกิดอาการบนผล

          อาการผิดปกตินี้อาจเกิดกับต้นพืชในหลายๆ แปลงปลูก ตั้งแต่เริ่มมีการควบคุมน้ำเพื่อบังคับหรือชักนำการออกดอก ในสวนผลไม้หลายๆ แปลงปลูกอาจมีแดดจัดมากทำให้ใบคายน้ำมากและรากพืชอาจดูดน้ำเข้าไปสู่ลำต้นและใบไม่เพียงพอกับการคายน้ำ  และหากใบไม่แข็งแรงเพียงพอ  มีความทนทานต่อแสงแดดน้อย ใบจะเริ่มมีอาการผิดปกติ อาการเริ่มแรก อาจมีอาการใบเหลือง สีซีดลง ใบพืชบางชนิดอาจมีอาการคล้ายถูกน้ำร้อนลวกเป็นแต้มๆ ต่อมาจะกลายเป็นแผลไหม้

          ในเบื้องต้นจึงสามารถสรุปได้ว่า ต้นเหตุของอาการคือความเข้มของแสงแดด และต้นพืชขาดความสมบูรณ์  มีข้อสังเกตุอย่างหนึ่งคืออาการผิดปกติที่เกิดกับพืชเหล่านี้ ส่วนมากจะเกิดด้านเดียวของต้นพืชหรือแปลงปลูกพืช โดยจะพบด้านทิศตะวันตกของทรงพุ่ม ซึ่งเป็นด้านที่รับแดดช่วงบ่าย ทำให้ได้รับความร้อนสูง และอาจมีสาเหตุอื่นร่วมที่ทำให้เกิดอาการแดดเผา หรืออาการซันเบิร์นได้ง่ายและรุนแรง คือ 1.มีการให้น้ำหรือมีระบบน้ำที่ไม่เพียงพอ   2.ใบยังไม่แก่พอ เซลล์ผิวมีความแข็งแรงน้อย ทำให้ความต้านทานต่อแสงแดดมีน้อย

1. เกิดอาการใบไหม้ที่กลางใบหรือท้องใบ อาการมักเริ่มจากใบซีดเหลืองเป็นแต้ม หรือหย่อมคล้ายน้ำร้อนลวก แล้วเริ่มเกิดเป็นแผลไหม้สีน้ำตาลที่กลางใบ  เกิดจากใบคายน้ำมาก และหากความสมบูรณ์ของเนื้อใบมีน้อย ทำให้ความร้อนหรือความเข้มของแสงแดดทำลายให้เกิดแผลที่เนื้อใบได้

2. อาการไหม้ที่ขอบใบ เกิดจากการสูญเสียน้ำ ขาดความสมดุลในต้น น้ำที่คายออกมากกว่าน้ำที่ดูดเข้ามา ก็จะทำให้บริเวณปากใบเป็นแผล ทำให้เชื้อราเข้าแทรกซ้อนทำลายได้ โดยสังเกตุจากแผล ถ้าแผลมีการลุกลามเพิ่มมากขึ้นแสดงว่ามีเชื้อราเข้าทำลายร่วมด้วย

3. อาการไหม้บริเวณปลายใบ เกิดจากแสงแดด และร่วมกับการตกค้างของสารเคมีที่อาจใช้ในอัตราเข้มข้นมากเกินไป และประกอบกับการถูกแดดเผาในเวลาช่วงบ่าย

1. การพรางแสง  การช่วยพรางแสงหรือลดความเข้มข้นของแสงให้ต้น หรือใบ หรือระบบราก  เช่น การใช้ซาแลน การปกคลุมด้วยหญ้า หรือเศษใบวัชพืช คลุมบริเวณปลายรากหรือบริเวณทรงพุ่ม จะช่วยเก็บรักษาความชื้น และการสูญเสียน้ำเนื่องจากถูกแดดเผาลงได้

2. แก้ไขรัศมีของวงน้ำ การตรวจเช็คระบบน้ำว่าการให้น้ำแก่ต้นพืชนั้น มีประสิทธิภาพที่ดีและครอบคลุมบริเวณปลายทรงพุ่มหรือที่อยู่ของระบบรากฝอยหรือไม่

3. เสริมความแข็งแรงและช่วยสร้างภูมิต้านทานให้กับต้นพืช ด้วยการดูแลให้ต้นพืชได้รับธาตุอาหารจำเป็นที่พอต่อความต้องการ   โดยเฉพาะธาตุอาหารแมกนีเซียม และสารอาหารในกลุ่มอะมิโนโปรตีน

4. การใช้สารที่ช่วยป้องกันแสงแดดหรือความเข้มข้นของแสงแดด สารในกลุ่มนี้จะช่วยป้องกันเซลล์พืช และช่วยสะท้อนแสงยูวี ช่วยลดความเข้มข้นของแสง และป้องกันไม่ให้เซลล์พืชถูกทำลาย สามารถช่วยลดปัญหาอาการผลและใบที่เสียหายจากการถูกแดดเผาได้

---

สนใจข้อมูล ความรู้เพิ่มเติมด้านการเกษตรสามารถเข้าไปดูได้ที่

	goo.gl/oezFiy หรือ พิมพ์ @sotus
	www.facebook.com/sotus.int/
	https://www.youtube.com/channel/UCr0T_masJxA8_h5Y9xM5vdw

          เชื้อสาเหตุคือ เชื้อราลาสิโอดิพโพลเดีย (Lasiodiplodia)    พบอาการกิ่งแห้งและผุ ซึ่งต่างไปจากอาการโรคกิ่งแห้งที่เกิดจากเชื้อราฟิวซาเรียม โดยเชื้อราสาเหตุตัวนี้มักจะสร้างโครงสร้างที่ให้กำเนิดสปอร์เป็นจุดนูน เรียกว่าพิคนิเดียม (pycnidium) มีสีดำ โผล่ขึ้นมาจากเปลือกไม้ เมื่อผ่าเนื้อไม้ออกมาดูแผลข้างในจะเป็นสีน้ำตาลอมส้ม เชื้อราตัวนี้ยังทำให้เกิดโรคผลเน่าหลังการเก็บเกี่ยวได้เช่นกัน

การควบคุมโรค

          ตัดแต่งกิ่งที่เป็นโรคออกไปเผาทิ้ง มิฉะนั้นเมื่อสปอร์ถูกปล่อยออกมาจะแพร่กระจายได้โดยอาศัยผีเสื้อที่อาศัยอยู่ในแปลงทุเรียน สำหรับสารเคมีที่ควบคุมเชื้อรานี้ ได้แก่  ไดฟีโนโคนาโซล และ ไพราโคลสโตรบิน

           เชื้อสาเหตุ คือ เชื้อราไรซอคโทเนีย (Rhizoctonia)   อาการเริ่มต้นที่พบบนใบมีลักษณะเป็นจุดฉ่ำน้ำ พัฒนาเป็นแผลที่ขยายวงกว้างขึ้น มีรูปร่างไม่แน่นอน ต่อมาจะพบเซลล์เนื้อเยื่อบริเวณนั้นตายลง  แผลเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลอ่อน ลักษณะเป็นแผลไหม้แห้ง ใบจะติดกันเป็นกระจุก และหลุดร่วงในเวลาต่อมา หากมีความชื้นสัมพัทธ์สูงจะเห็นเส้นใยสีน้ำตาลคล้ายใยแมงมุมเจริญอยู่บนใบได้ ซึ่งเส้นใยจะลุกลามรวดเร็วทำให้เกิดลักษณะเป็นใบติดและหลุดร่วงในที่สุด หากไม่ดำเนินการใดๆ อาจส่งผลให้ความชื้นภายในทรงพุ่มสูงขึ้นได้ เนื่องจากใบที่ติดกันนั้นไปขัดขวางการระเหยของน้ำ ความชื้นที่สูงก็จะส่งผลให้เกิดการเข้าทำลายของเชื้อจุลินทรีย์อื่นๆ ได้

การควบคุมโรค

          ตัดแต่งใบที่เป็นโรคนำไปเผาทิ้ง หากเป็นโรครุนแรง อาจมีความจำเป็นต้องใช้สารเคมี เช่น  คาร์เบนดาซิม  ควินโทซีน  ไดฟีโนโคนาโซล  ไพราโคลสโตรบิน  โพรพิโคนาโซล  อีทริไดอะโซล  อีทริไดอะโซลผสมควินโทซีน และ เฮกซะโคนาโซล

            เชื้อสาเหตุคือ เชื้อราเซฟาลิวโรส ไวเรสเซ็นส์ (Cephaleuros virescens)   พบใบทุเรียนมีจุดสีน้ำตาลหรือน้ำตาลปนส้มหรือเขียวแกมเหลือง กระจายทั่วไปต่อมาแผลขยายตัวพบอาการบริเวณหน้าใบ ส่งผลให้ใบสังเคราะห์แสงได้ไม่ดีเท่าที่ควร โรคนี้แพร่ระบาดได้ดีในแปลงทุเรียนที่มีทรงพุ่มหนาแน่นซึ่งทำให้มีความชื้นสูง

การควบคุมโรค

          ตัดแต่งทรงพุ่มให้โปร่ง และฉีดพ่นสารเคมีคอปเปอร์ไฮดรอกไซด์

           เชื้อสาเหตุคือ เชื้อราฟาเนอโรคีท ซาลโมนิคัลเลอร์ (Phanerochaete salmonicolor)    อาการกิ่งแห้งเนื้อไม้เปื่อยยุ่ย มีเส้นใยของเชื้อรามีสีขาวครีมเจริญปกคลุมบริเวณเปลือกที่หุ้มกิ่งต่อมาเปลี่ยนเป็นสีขาวปนชมพู

การควบคุมโรค

          ตัดแต่งกิ่งที่เป็นโรคออก ส่วนสารเคมีหากจำเป็นต้องใช้ เช่น คอปเปอร์ไฮดรอกไซด์  ไดฟีโนโคนาโซล และ ไพราโคลสโตรบิน

---

สนใจข้อมูล/ความรู้ ด้านการเกษตรสามารถเข้าไปดูได้ที่

	goo.gl/oezFiy หรือ พิมพ์ @sotus
	www.facebook.com/sotus.int/
	https://www.youtube.com/channel/UCr0T_masJxA8_h5Y9xM5vdw

          ในการปลูกทุเรียนนั้นจำเป็นต้องมีการดูแลรักษา มีความละเอียดช่างสังเกตเมื่อเดินสำรวจในแปลง  ทั้งนี้เนื่องจากว่าจุลินทรีย์สาเหตุโรคที่เข้าทำลายทุเรียนนั้น พบได้ในเกือบทุกระยะ ตั้งแต่ระยะต้นกล้า ติดดอก ให้ผลผลิต ในระยะต้นกล้าเกิดโรคกิ่งแห้ง เมื่อติดดอกอาจพบเส้นใยเจริญฟูหรือเป็นแผลสีน้ำตาล ส่วนระยะที่ให้ผล มักพบโรคผลเน่าทั้งก่อนและหลังการเก็บเกี่ยวซึ่งมีเชื้อสาเหตุเข้าทำลายได้ 3-4 ชนิด หลังตัดผลออกไปจำหน่ายแล้ว ก็จำเป็นที่จะต้องมีการบำรุงต้นทุเรียนให้อยู่ในสภาพที่สมบูรณ์ให้ได้มากที่สุด หากไม่มีการดูแลที่ดีพอ ต้นจะเสื่อมโทรมและเชื้อจุลินทรีย์ที่เป็นสาเหตุโรคพร้อมที่จะเข้าทำลายได้ตลอดเวลา หรือเข้าทำลายแล้ว แต่อาการจะชัดเจนมากขึ้นเมื่อต้นทุเรียนเสื่อมโทรม  สวนทุเรียนจะอยู่ในสภาพสะอาดโล่งเตียน หรือจะเป็นที่สะสมของจุลินทรีย์เชื้อสาเหตุโรคนั้น ขึ้นอยู่กับเกษตรกรเจ้าของสวนทั้งสิ้น

          ปัจจุบันนี้ของอาการโรครากเน่าโคนเน่าของทุเรียนนั้นไม่ได้มีเพียงเชื้อราไฟทอปธอร่า (Phytophthora) เพียงอย่างเดียว แต่ตรวจพบเชื้อราไฟโทพิเธียม (Phytopythium) และพิเธียม (Pythium) อีกด้วย หากเข้าทำลายบริเวณราก พบแผลสีน้ำตาลเข้มถึงดำ พบการแตกรากฝอยมากผิดปกติบริเวณรากฝอยมีอาการรากแผล รากถอดปลอก แผลบริเวณโคนต้นเหนือดินเป็นแผลสีน้ำตาลไปจนถึงสีน้ำตาลปนม่วงมีลักษณะฉ่ำน้ำ บางครั้งพบเส้นใยสีขาวฟูเจริญบริเวณเนื้อไม้บริเวณโคนต้น สำหรับเชื้อราไฟทอปธอร่าสามารถเข้าทำลายบริเวณใบได้ด้วย โดยทำให้เกิดแผลไหม้สีน้ำตาลถึงสีดำน้ำตาลปนม่วง มีลักษณะฉ่ำน้ำ หากเป็นที่ใบอ่อนมักจะลามเข้าเส้นกลางใบ ส่วนใบแก่พบได้ทุกส่วนของใบ

การควบคุมโรค

          ควรมีการจัดการแปลงให้มีการระบายน้ำที่ดี ไม่ท่วมขัง จากนั้นปรับค่าพีเอชของดินโดยการใส่ปูนขาวหรืออาจใช้จุลินทรีย์ปฏิปักษ์โดยใส่ลงดิน หากจำเป็นต้องใช้สารเคมีป้องกันกำจัดเชื้อรา แนะนำสารเคมีที่สามารถยับยั้งการเจริญของเชื้อรากลุ่มนี้ได้ เช่น คาร์บ๊อกซิล  คอปเปอร์ไฮดรอกไซด์  คลอโรทาโรนิลผสมอะซอกซีสโตรบิน  ควินโตซีน  ไซโปรโคนาโซล  ไดฟีโนโคนาโซล  ไตรโฟรีน  โพรไซมิโดน  โพรพิเนบ  ไพราโคลสโตรบิน  โพรพิโคนาโซล  แมนโคเซบผสมวาลิฟีนาเลท  เมทาแลกซิล  วาลิดามัยซิน  ไอโพรวาลิคาร์บผสมโพรพิเนบ  อะซอกซีสโตรบินผสมไดฟีโนโคนาโซล  อีทริไดอะโซล  เฮกซาโคนาโซล  และ ไฮเมซาโซล

          เชื้อสาเหตุของโรคมี 2 ชนิด ได้แก่ เชื้อราฟิวซาเรียม โซลาไน (Fusarium solani) และ เชื้อราฟิวซาเรียม อินคาร์นาตัม (Fusarium incarnatum)   พบใบบริเวณปลายยอดมีลักษณะเหลืองทั้งใบ ต่อมาปลายยอดสลัดใบทิ้ง ทำให้เป็นจุดเด่นในการสังเกต พบแผลสีน้ำตาลบริเวณปลายยอด แผลแห้ง เนื้อไม้มีลักษณะย่นเล็กน้อย อาจพบเส้นใยของเชื้อราสีขาวหรือชมพูอมส้มเจริญปกคลุมที่แผล ลักษณะบางบางหรือเจริญเป็นปื้น หรืออาจไม่พบกลุ่มของเส้นใยเหล่านี้เลยก็เป็นได้ เมื่อผ่าดูบริเวณเนื้อไม้ส่วนของยอดที่เป็นโรค พบแผลสีน้ำตาลมีลักษณะแห้ง ไม่พบรอยแมลงเจาะแต่ประการใด นอกเหนือจากนั้นกิ่งใหญ่บริเวณกลางกิ่งอาจพบแผลสีน้ำตาลแห้งขอบแผลเป็นสีน้ำตาลปนแดง นอกจากนี้เชื้อราฟิวซาเรียมยังสามารถเข้าทำลายลำต้นของทุเรียนและกิ่งใหญ่ที่ติดผลมาหลายรอบได้เช่นกัน ทั้งนี้อาจเกิดเพราะความอ่อนแอของต้นทุเรียนนั่นเอง กรณีของกิ่งใหญ่บางครั้งอาจพบมอดด้วยเช่นกัน ซึ่งจะมีการศึกษาวิจัยส่วนนี้ต่อไป พบอาการโรคกิ่งแห้งได้ทุกฤดูกาลของประเทศไทย

การควบคุมโรค

          ควรตัดแต่งกิ่งที่เป็นโรคเพื่อที่จะลดปริมาณของเชื้อไม่ให้สะสมในแปลงมากนัก และควรที่จะเผาทิ้งเนื่องจากสภาพอากาศของประเทศไทยเหมาะสมกับเชื้อราชนิดนี้เป็นอย่างยิ่ง หลังการตัดผลทุเรียนออกจำหน่ายแล้วควรที่จะเพิ่มเติมอาหารให้กับต้นทุเรียนเพื่อไม่ให้เกิดความเครียดหรือต้นทรุดโทรมมากเกินไป หากจำเป็นต้องใช้สารเคมีป้องกันกำจัดเชื้อราแนะนำสารเคมีดังต่อไปนี้

          จากการทดสอบในห้องปฏิบัติการ สารเคมีที่ควบคุมการเจริญของเชื้อราทั้งสองชนิด ได้แก่  คอปเปอร์ไฮดรอกไซด์  ไดฟีโนโคนาโซล  ไพราโคลสโตรบิน  ฟอสฟอนิคแอซิด  อะซอกซีสโตรบินผสมไดฟีโนโคนาโซล  อีทริไดอะโซล  เฮกซาโคนาโซล  และ ไฮเมซาโซล

          ส่วนสารเคมีที่ควบคุมเชื้อราฟิวซาเรียม โซลาไน เพียงชนิดเดียว ได้แก่ คาร์เบนดาซิม และ ไทโอฟาเนต เมทิล และสารเคมีที่ควบคุมเชื้อราฟิวซาเรียม อินคาร์นาตัม เพียงชนิดเดียว ได้แก่ คลอโรทาโรนิลผสมอะซอกซีสโตรบิน  ไซโปรโคนาโซล  และ ไตรโฟรีน

          เชื้อสาเหตุ คือ เชื้อราโฟมอพซิส (Phomopsis) นอกจากเข้าทำลายใบได้แล้ว ยังสามารถเข้าทำลายผล ทำให้เกิดโรคผลเน่าหลังการเก็บเกี่ยวได้เช่นกัน

          ลักษณะอาการแผลเริ่มต้นมีจุดสีเหลืองแถวกระจายทั่วใบ ต่อมารวมกันเป็นแผลใหม้สีเทาจากบริเวณปลายใบ แผลจะเปลี่ยนเป็นสีเข้ม พบส่วนขยายพันธุ์ของเชื้อราที่ เรียกว่า พิคนิเดียม (pycnidium) สีดำ กระจายห่างๆ ทั่วบริเวณเนื้อเยื่อใบที่ตายแล้ว หากอาการรุนแรงจะพบใบหลุดร่วง

การควบคุมโรค

          ควรตัดแต่งใบที่เป็นโรคออกทิ้งหรือเผา หากยังทิ้งไว้คาต้น ส่วนขยายพันธุ์สามารถปล่อยสปอร์ของเชื้อราออกมาภายนอกซึ่งอาจทำให้สปอร์เหล่านี้ติดไปกับแมลงที่บินอยู่ในแปลงทุเรียนได้ สำหรับสารเคมีหากจำเป็นต้องใช้ เช่น  คาร์เบนดาซิม  ไดฟีโนโคนาโซล  โพรพิเนบ  โปรคลอราช  และอะซ็อกซีสโตรบินผสมไดฟีโนโคนาโซล

          เชื้อสาเหตุ คือ เชื้อราคอลเลทโตทริคัม (Colletotrichum)   ลักษณะอาการแผลมีสีน้ำตาล พบจุดดำเล็กๆ กระจายทั่วบนแผลค่อนข้างแน่น ซึ่งเป็นโครงสร้างที่เรียกว่าอะเซอร์วูลัส (acervulus) ของเชื้อราที่สร้างสปอร์ด้านบน แตกต่างกับการกระจายตัวของจุดดำที่พบบนใบไหม้ที่เกิดจากเชื้อราโฟมอพซิส

การควบคุมโรค

          ตัดแต่งกิ่งและนำไปเผาทิ้ง และใช้สารเคมีกลุ่มเดียวกับที่ควบคุมเชื้อราโฟมอพซิส

---

สนใจข้อมูล/ความรู้ ด้านการเกษตรสามารถเข้าไปดูได้ที่

	goo.gl/oezFiy หรือ พิมพ์ @sotus
	www.facebook.com/sotus.int/
	https://www.youtube.com/channel/UCr0T_masJxA8_h5Y9xM5vdw

     ประเทศไทยมีชื่อเสียงในเรื่องของการผลิตผลไม้เมืองร้อนหลายชนิด ซึ่งเป็นที่ต้องการของตลาดโลกเนื่องจากมีคุณภาพ และรสชาติเป็นที่ถูกใจของผู้บริโภค ทุเรียนก็เป็นหนึ่งในผลไม้ที่มีมูลค่าการส่งออกค่อนข้างสูง โดยในปี 2563 ปริมาณการส่งออกทุเรียนไทยยังคงอยู่ในเกณฑ์ดีโดยมีสถิติการส่งออก 11 เดือน (มกราคม-พฤศจิกายน) ในหมวดทุเรียนสด มากกว่า 615,000 ตัน คิดเป็นมูลค่าเกือบ 65,000 ล้านบาท ประมาณ 80% ของการส่งออกทุเรียนทั้งหมดมีเป้าหมายหลักคือประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน ทั้งนี้ในการค้าขายสินค้าเกษตรระหว่างประเทศ ผู้ส่งออกนอกจากจำเป็นต้องระมัดระวังเรื่องคุณภาพของผลผลิตแล้ว ยังต้องให้ความสำคัญกับปริมาณสารพิษตกค้าง และปัญหาการปนเปื้อนของโรคและแมลงที่อาจติดไปกับสินค้าด้วย โดยทั้ง เกษตรกรและผู้ส่งออกจำเป็นต้องดูแลเอาใจใส่ปัญหาดังกล่าวอย่างจริงจังเพื่อหลีกเลี่ยงวิกฤตการณ์การระงับการนำเข้าที่อาจเกิดขึ้นได้หากประเทศคู่ค้ายังตรวจพบปัญหาเดิมซ้ำๆ อีก สำหรับแมลงศัตรูทุเรียนที่มีความเสี่ยงสูงในการสร้างปัญหาให้กับการส่งออกทุเรียนของไทยและได้รับการแจ้งเตือนจากประเทศจีนบ่อยครั้งได้แก่  หนอนเจาะเมล็ดทุเรียน เพลี้ยแป้ง และเพลี้ยหอย โดยหนอนเจาะเมล็ดจะอยู่ภายในผลทุเรียนทำให้สังเกตเห็นได้ยาก ส่วนเพลี้ยแป้งและเพลี้ยหอยโดยเฉพาะวัยแรกๆ จะสามารถหลบซ่อนได้ดีตามขั้วผล และซอกหนามทุเรียน

     หนอนเจาะเมล็ดทุเรียน มีชื่อเรียกอื่นคือ หนอนใต้ หนอนมาเลย์ หรือหนอนรู โดยสันนิษฐานว่าแมลงชนิดนี้มีถิ่นกำเนิดในประเทศมาเลเซีย และระบาดมายังภาคใต้ของประเทศไทยโดยเฉพาะในจังหวัดยะลา ต่อมาเมื่อมีความนิยมในการนำเมล็ดทุเรียนป่า ทุเรียนนกจากภาคใต้มาเพาะเพื่อใช้เป็นต้นตอของทุเรียนพันธุ์ดี หนอนชนิดนี้จึงติดไปด้วยและแพร่ระบาดไปตามแหล่งปลูกทุเรียนทั่วประเทศ

     หนอนเจาะเมล็ดทุเรียนมีตัวเต็มวัยเป็นผีเสื้อกลางคืนขนาดกลาง ปีกคู่หน้าสีน้ำตาลปนเทา มีแต้มวงกลมสีขาว ขนาดใหญ่ชัดเจนกระจายบนปีก ปีกคู่หลังมีสีน้ำตาลปนเทา แต่สีอ่อนกว่าและไม่มีลายสีขาวแบบปีกคู่หน้า ตัวเมียวางไข่ตอนกลางคืนเป็นฟองเดี่ยวๆ บริเวณใกล้ขั้วผล ตัวเมียหนึ่งตัวสามารถวางไข่ได้ 100-200 ฟอง โดยจะวางไข่บนผลที่มีอายุประมาณ 2 เดือน เมื่อเมล็ดเริ่มเจริญดี ไข่ใช้เวลาประมาณ 10 วันจึงฟักเป็นตัวหนอน ซึ่งจะเจาะเปลือกทุเรียนเป็นรูขนาดเล็กเข้าไปอาศัยอยู่ภายในผล เนื่องจากผลทุเรียนกำลังอยู่ในระยะขยายตัว จึงทำให้สังเกตเห็นรูได้ยาก หนอนจะเจาะผ่านเนื้อเข้าไปยังเมล็ดทุเรียนซึ่งเริ่มแข็งตัว กัดกินเนื้อเมล็ดและถ่ายมูลทำให้เนื้อทุเรียนสกปรกเสียหาย

     ตัวหนอนมีสีชมพูอ่อนและเข้มขึ้นเป็นสีแดงเมื่อโตขึ้น ระยะหนอนประมาณ 38 วัน หนอนโตเต็มที่ยาวประมาณ 4 เซนติเมตร หลังจากนั้นจึงเจาะเปลือกผลเป็นรูขนาด 5-8 มิลลิเมตร ทิ้งตัวลงดินเพื่อเข้าดักแด้ใต้เศษพืชและผิวดิน ระยะก่อนเข้าดักแด้ประมาณ 8-10 วันและระยะดักแด้ 1-9 เดือน ขึ้นกับสภาพแวดล้อม โดยฝนในช่วงต้นปีจะเป็นตัวกระตุ้นให้ผีเสื้อออกจากดักแด้ ผีเสื้อที่ออกจากดักแด้ภายใน 1 เดือน อาจเข้าวางไข่และทำลายทุเรียนรุ่นหลังในปีเดียวกันได้

การจัดการหนอนเจาะเมล็ดทุเรียน

1. หลีกเลี่ยงการขนย้ายเมล็ดทุเรียนจากแหล่งอื่นมายังสวน แต่หากจำเป็น จะต้องคัดเลือกเมล็ดที่สมบูรณ์ปราศจากหนอนเจาะเมล็ดหรือศัตรูพืชอื่น หรือแช่เมล็ดด้วยสารฆ่าแมลงมาลาไทออน 83% อีซี (กลุ่ม 1) อัตรา 40 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร หรือ คาร์บาริล 85% ดับบลิวพี (เซฟวิน 85) (กลุ่ม 1) อัตรา 50 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร ก่อนการขนย้าย เพื่อกำจัดหนอนที่อาจติดอยู่ภายในเมล็ด

2. ดูแลรักษาความสะอาดแปลง โดยนำเศษซากผลทุเรียนที่ร่วงหล่นบริเวณใต้ต้นไปฝังดินพร้อมอัดหน้าดินให้แน่น หรือเผาทำลาย เพื่อลดแหล่งสะสมของหนอนและดักแด้

3. ห่อผลด้วยถุงพลาสติกเจาะรูด้านล่างเพื่อระบายน้ำ หรือห่อด้วยถุงตาข่ายไนล่อนคลุมทั้งผลจะสามารถป้องกันการวางไข่ของผีเสื้อบริเวณขั้วผลได้ ทั้งนี้หากใช้ถุงพลาสติกสีขาวขุ่นหรือสีทึบอาจมีผลกระทบต่อสีของเปลือกผลทุเรียนได้บ้าง เริ่มห่อผลเมื่อผลมีอายุไม่เกิน 6 สัปดาห์หลังติดผล ก่อนห่อจะต้องตรวจสอบและกำจัดเพลี้ยแป้งและเพลี้ยหอยออกจากผลทุเรียนให้หมดสิ้นก่อน

4. ติดตั้งกับดักแสงไฟหลอดแบล็คไลท์เพื่อจับผีเสื้อหนอนเจาะเมล็ดทุเรียนซึ่งจะช่วยลดการวางไข่ที่จะกลายเป็นหนอนและสร้างความเสียหายต่อไป แต่หากมีจำนวนกับดักมากเกินไป กับดักแสงไฟแบล็คไลท์อาจดึงดูดแมลงหลายชนิด รวมทั้งแมลงศัตรูพืชชนิดอื่นมาสร้างปัญหาภายในสวนทุเรียนให้เพิ่มมากขึ้นได้เช่นกัน

5. ใช้สารไล่แมลง เช่น สารสกัดจากสะเดา หรือน้ำส้มควันไม้ ซึ่งมีกลิ่นในการไล่หรือรบกวนการวางไข่ของผีเสื้อหนอนเจาะเมล็ด

6. ใช้สารเคมีเป็นทางเลือกสุดท้ายหากวิธีการอื่นไม่ได้ผล โดยในสวนที่ไม่มีการห่อผล ให้พ่นสารเคมีทันทีที่ตรวจพบผีเสื้อหนอนเจาะเมล็ดทุเรียนตัวแรกในกับดักแสงไฟ หรือในแหล่งที่มีการระบาดเป็นประจำให้พ่นสารเคมีเมื่อติดผลได้ 6 สัปดาห์ โดยใช้คาร์บาริล 85% ดับบลิวพี (กลุ่ม 1) (เซฟวิน 85) อัตรา 60 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร หรือ ไดอะซินอน 60% อีซี (กลุ่ม 1) อัตรา 40 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร หรือ เดลทาเมทริน 3% อีซี (กลุ่ม 3) อัตรา 15 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร หรือ แลมบ์ดา-ไซฮาโลทริน 2.5% ซีเอส (กลุ่ม 3) อัตรา 20 มิลลิลิตร ต่อน้ำ 20 ลิตร พ่นให้ทั่วห่างกันครั้งละ 7 วัน และเว้นระยะก่อนเก็บเกี่ยวหลังจากพ่นสารครั้งสุดท้ายตามคำแนะนำที่ระบุบนฉลาก เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาสารตกค้างบนผลทุเรียน

     เพลี้ยแป้งจัดเป็นแมลงศัตรูที่สำคัญชนิดหนึ่งของทุเรียน เป็นแมลงที่มีพืชอาศัยหลากหลายเช่น ทุเรียน มะม่วง เงาะ สับปะรด ฯลฯ เพลี้ยแป้งสามารถดูดกินน้ำเลี้ยงได้จากทั้งยอดอ่อน กิ่ง ช่อดอก ผลอ่อน และผลแก่ หากลงทำลายตั้งแต่ระยะผลอ่อนจะทำให้ผลแคระแกร็น หรือหลุดร่วงได้ เพลี้ยแป้งเป็นแมลงขนาดเล็ก ยาวประมาณ 3-4 มิลลิเมตร ตัวเมียไม่มีปีก ลำตัวอ่อนนุ่มปกคลุมด้วยไขสีขาวคล้ายแป้ง มักเกาะนิ่ง ดูดกินน้ำเลี้ยงอยู่กับที่ไม่ค่อยเคลื่อนย้าย ตัวผู้ขนาดเล็กกว่าตัวเมีย มีปีก บินได้แค่ระยะใกล้ๆ ตัวเมียวางไข่กลุ่มละ 100-200 ฟอง อยู่ภายในถุงใต้ท้องตัวเมีย ไข่ฟักภายในถุง ตลอดวงจรชีวิตสามารถวางไข่ได้ 600-800 ฟอง ตัวอ่อนที่ฟักจากไข่ใหม่ๆ สามารถเคลื่อนที่ได้คล่องแคล่ว โดยจะหาซอกหรือพื้นที่ที่เหมาะสมเพื่อเกาะนิ่งและดูดกินน้ำเลี้ยงจากพืชต่อไป เนื่องจากเป็นแมลงขนาดเล็กและเคลื่อนที่ค่อนข้างน้อย มดจึงเป็นตัวการหลักในการคาบพาเพลี้ยแป้งแพร่กระจายไปยังส่วนต่างๆ ของพืช และคอยป้องกันเพลี้ยแป้งจากศัตรูอีกด้วย ทั้งนี้มดจะได้ประโยชน์จากของเหลวพวกน้ำตาลที่เพลี้ยแป้งขับถ่ายออกมา ของเหลวดังกล่าวยังเป็นแหล่งอาหารของราดำจึงมักทำให้ผลทุเรียนที่ถูกเพลี้ยแป้งเข้าทำลายมีสีดำ สกปรก ไม่เป็นที่ต้องการของผู้ซื้อ เพลี้ยแป้งสามารถเข้าทำลายผลทุเรียนตั้งแต่ระยะเริ่มติดผลจนกระทั่งระยะเก็บเกี่ยว และสามารถติดไปกับผลทุเรียนส่งออกได้ง่ายโดยการหลบซ่อนตามซอกหนามและขั้วผล

การจัดการเพลี้ยแป้งในทุเรียน

1. หมั่นสำรวจต้นทุเรียนเป็นประจำ และตัดแต่งกิ่ง ใบ หรือส่วนของทุเรียนที่เริ่มพบเพลี้ยแป้งไปเผาทำลาย

2. กำจัดวัชพืชในสวนทุเรียนที่เป็นแหล่งอาศัยของเพลี้ยแป้ง เช่น แห้วหมู

3. เพลี้ยแป้งมีศัตรูธรรมชาติหลายชนิด เช่น ด้วงเต่าลาย และแมลงปีกใส

4. หากพบเพลี้ยแป้งไม่มากนักบนผลให้ใช้แปรงปัดและกำจัดเพลี้ยแป้งที่ร่วงหลุดออกมาให้หมด หรือใช้ปิโตรเลียมออยล์ (เอสเค เอ็นสเปรย์ 99) อัตรา 50-60 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตรพ่นโดยรอบผลที่พบเพลี้ยแป้ง

5. ใช้สารฆ่าแมลงพ่นกำจัดมดบริเวณโคนต้นและรังมด และใช้ผ้าชุบสารฆ่าแมลงมาลาไทออน 83% อีซี (กลุ่ม 1) อัตรา 20 มิลลิลิตร ต่อน้ำ 20 ลิตร หรือ คาร์บาริล 85% ดับบลิวพี (กลุ่ม 1) (เซฟวิน 85) อัตรา 50 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตรพันไว้ตามกิ่งเพื่อป้องกันมดไม่ให้คาบพาเพลี้ยแป้งไปยังส่วนต่างๆ ของพืช โดยต้องชุบผ้าซ้ำทุก 10 วัน

6. หากมีการระบาดรุนแรงและจำเป็นต้องใช้สารฆ่าแมลง ให้พ่นเฉพาะต้นที่พบเพลี้ยแป้งให้ทั่วด้วยสารฆ่าแมลง เช่น ไดโนทีฟูแรน 10% ดับลิวพี (กลุ่ม 4) (สตาร์เกิล) อัตรา 15 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร หรือ ไดโนทีฟูแรน 20% ดับลิวจี (กลุ่ม 4) (เท็นจู) อัตรา 5-10 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร หรือ บูโพรเฟซิน 45% เอสซี (กลุ่ม 16) (นาปาม เอสซี) อัตรา 20 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร พ่นทุก 7 วันติดต่อกัน 2 ครั้ง และเว้นระยะก่อนเก็บเกี่ยวหลังจากพ่นสารครั้งสุดท้ายตามคำแนะนำที่ระบุบนฉลาก เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาสารตกค้างบนผลทุเรียน

     เพลี้ยหอยเป็นแมลงปากดูดขนาดเล็ก 1-2 มิลลิเมตร ทั้งตัวอ่อนและตัวเต็มวัยจะดูดกินน้ำเลี้ยงจากลำต้น กิ่ง ใบ ตา และขั้วผล ทำให้ส่วนที่ถูกทำลายเหลืองหรือแห้งตายได้ ตัวเต็มวัยเพศเมียลำตัวสีแดงปนส้ม ไม่มีปีก เกาะนิ่งอยู่กับที่ ดูดกินน้ำเลี้ยงจากพืช และมีเกราะ (คล้ายฝาครอบ) ลักษณะกลมรีซึ่งสร้างจากไขและคราบเก่าของเพลี้ยปกคลุมลำตัวอยู่ภายใน หากระบาดรุนแรงจะปกคลุมพื้นผิวพืชทำให้การสังเคราะห์แสงลดลง ตัวเมียวางไข่และไข่ฟักเป็นตัวภายใต้เกราะ ตัวอ่อนวัยแรกสามารถเคลื่อนที่ได้คล่องแคล่วทำให้แพร่กระจายไปได้ โดยจะออกจากเกราะของตัวแม่และเดินหาส่วนอ่อนๆ ของพืชที่เหมาะสม เพื่อเกาะนิ่งและเริ่มดูดกินอาหาร หรืออาจปลิวไปกับลม หรือติดไปกับคนและสัตว์อื่น  ตัวเต็มวัยเพศผู้มีปีกบอบบาง สามารถบินได้ในระยะใกล้ๆ เท่านั้น ตัวอ่อนและตัวเต็มวัยที่เกาะนิ่งแล้วสามารถแพร่ระบาดได้โดยการติดไปกับกิ่งพันธุ์ ใบและผลทุเรียน ตลอดวงจรชีวิตใช้เวลาประมาณ 35-40 วัน

การจัดการเพลี้ยหอยในทุเรียน

1. หมั่นสำรวจสวนและตัดแต่งกิ่ง ใบ หรือส่วนของทุเรียนที่เริ่มพบเพลี้ยหอยไปเผาทำลาย

2. ตรวจสอบกิ่งพันธุ์ทุเรียนที่จะนำเข้ามายังสวนให้ปลอดจากโรคและแมลง

3. ถ้าเริ่มพบเพลี้ยหอยและมีปริมาณไม่มากนัก สามารถใช้ปิโตรเลียมออยล์ (เอสเค เอ็นสเปรย์) อัตรา 50-60 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตรพ่นให้ทั่วบริเวณจะช่วยกำจัดเพลี้ยหอยเกล็ดได้

4. หากมีการระบาดอาจจำเป็นต้องพ่นสารฆ่าแมลงบริเวณโดยรอบต้นหรือจุดที่สำรวจพบ สารฆ่าแมลงที่สามารถใช้ควบคุมเพลี้ยหอยได้ เช่น ไดโนทีฟูแรน 10% ดับลิวพี (กลุ่ม 4) (สตาร์เกิล) อัตรา 15 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร หรือ ไดโนทีฟูแรน 20% ดับลิวจี (กลุ่ม 4) (เท็นจู) อัตรา 5-10 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร หรือ บูโพรเฟซิน 45% เอสซี (กลุ่ม 16) (นาปาม เอสซี) อัตรา 20 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร พ่นทุก 7 วันติดต่อกัน 2 ครั้ง และเว้นระยะก่อนเก็บเกี่ยวหลังจากพ่นสารครั้งสุดท้ายตามคำแนะนำที่ระบุบนฉลาก เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาสารตกค้างบนผลทุเรียน

เอกสารประกอบการเรียบเรียง

Beardsley, J. W. Jr. and R. H. Gonzalez. 1975. The biology and ecology of armored scales. Annu. Rev. Entomol. 20:47-73.

http://impexp.oae.go.th/service/ ตรวจสอบเมื่อ 25 มกราคม 2564.

http://scalenet.info/catalogue/ ตรวจสอบเมื่อ 25 มกราคม 2564.

ศรุต สุทธิอารมณ์. 2559. รายงานโครงการวิจัย การศึกษาและพัฒนาประสิทธิภาพในการป้องกันกำจัดศัตรูพืช. กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.

ศรุต สุทธิอารมณ์. 2557. แมลงศัตรูทุเรียน. หน้า 4-23. ใน แมลงศัตรูไม้ผล เอกสารวิชาการ กลุ่มบริหารศัตรูพืช สำนักวิจัยพัฒนาการอารักขาพืช กรมวิชาการเกษตร.

สาทร สิริสิงห์ มานิตา คงชื่นสิน และ วัฒนา จารณศรี. 2535. แมลงศัตรูทุเรียนและการป้องกันกำจัด. หน้า 226-238. ใน แมลงและสัตว์ศัตรูที่สำคัญของพืชเศรษฐกิจและการบริหาร. กองกีฏและสัตววิทยา กรมวิชาการเกษตร.

สุเทพ สหายา. 2560. รู้เข้าใจการใช้สารป้องกันกำจัดศัตรูพืช: หนอนเจาะเมล็ด ภัยร้ายของชาวสวนทุเรียน. เคหการเกษตร. หน้า 171-174.

สุภราดา สุคนธาภิรมย์ ณ พัทลุง เสาวนิตย์ โพธิ์พูนศักดิ์ ศรีจำนรรจ์ ศรีจันทรา และพฤทธิชาติ ปุญวัฒโท. 2563.เอกสารวิชาการ คำแนะนำการป้องกันแมลง-สัตว์ศัตรูพืช อย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัยจากงานวิจัย.กลุ่มบริหารศัตรูพืช/กลุ่มกีฏและสัตววิทยา สำนักวิจัยพัฒนาการอารักขาพืช กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. 230 หน้า.

สำนักวิจัยพัฒนาการอารักขาพืช. 2562. เอกสารวิชาการ แมลง-ไร ศัตรูทุเรียน. สำนักวิจัยพัฒนาการอารักขาพืช กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. 88 หน้า.

          เป็นที่ยอมรับกันโดยทั่วไปว่าการปลูกพืชเพื่อทำการเกษตรนั้นมีความจำเป็นที่จะต้องดูแลรักษา ให้น้ำ ใส่ปุ่ย และปกป้องพืชผลจากการเข้าทำลายของโรคและแมลงศัตรูพืช การพ่นสารเคมีไม่ว่าจะเป็นสารป้องกันกำจัดศัตรูพืช สารส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช   ปุ๋ย หรือฮอร์โมนพืช จึงเป็นสิ่งที่ปฏิบัติกันอยู่โดยทั่วไป ทั้งนี้การพ่นสารล้วนมีเป้าหมายที่ต้นพืช และศัตรูพืช ขณะเดียวกันผิวของใบและต้นพืชซึ่งถือได้ว่าเป็นส่วนที่สารป้องกันกำจัดศัตรูพืชจะตกกระทบโดยตรงแต่ละชนิดก็มีความแตกต่างกันไป เช่นอาจจะมีขนหรือมีไขปกคลุมอยู่ มากหรือน้อยจะขึ้นกับชนิดของพืช แม้แต่ผนังลำตัวของแมลงก็แตกต่างกัน มีการแบ่งเป็นชั้นๆ และมีไขมันเป็นองค์ประกอบทั้งสิ้น เมื่อเกษตรกรพ่นสารเคมีจึงมักจะพบปัญหาว่าหยดละอองสารเคมีที่พ่นลงไปบนพืชเหล่านี้ไม่สามารถจับติดผิวพืชและผิวแมลงได้ดี

          ดังนั้นจึงมีการพัฒนาสารที่มีคุณสมบัติเสริมประสิทธิภาพ (adjuvants) เพื่อช่วยให้สารเคมีเกษตรออกฤทธิ์ได้เต็มประสิทธิภาพดีเท่าที่ควรจะเป็น หรือดียิ่งขึ้น ซึ่งโดยทั่วไปสารเสริมประสิทธิภาพจะไม่ทำให้คุณสมบัติทางเคมีของเคมีเกษตรเปลี่ยนแปลงไป แต่จะไปปรับปรุงสภาพทางกายภาพแล้วช่วยให้สารออกฤทธิ์ได้เต็มประสิทธิภาพ

 

เทนชั่น ที-7 ประกอบด้วยสารแผ่กระจายและจับติด 2 ชนิด ที่ออกฤทธิ์ทำงานร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ มีคุณสมบัติช่วยลดแรงตึงผิวของละอองน้ำที่พ่น ทำให้ละอองของสารเคมีแบนราบติดผิวใบแผ่กระจายและเปียกทั่วทุกส่วนของผิวพืชอย่างรวดเร็ว รวมทั้งช่วยให้ละอองสารเคมีเกาะติดผิวแมลงศัตรูพืชได้ดีขึ้น

เทนชั่น ที-7 ช่วยเพิ่มการแผ่กระจายของสารให้ทั่วผิวพืชมากขึ้น ทำให้สารกำจัดศัตรูพืช ปุ๋ย ฮอร์โมน และธาตุอาหารเสริม  มีพื้นที่ในการดูดซึมเข้าสู่พืชได้มากขึ้น

เทนชั่น ที-7 ช่วยให้สารเคมีจับติดแน่นทั่วผิวพืช จึงช่วยปกป้องสารที่ออกฤทธิ์แบบสัมผัสให้คงอยู่บนใบพืชได้นาน ช่วยลดการชะล้างหรือสูญเสียสารเคมีเนื่องจากฝน น้ำค้าง และสภาพแวดล้อมอื่นๆ

 

 

---

สนใจข้อมูล/ความรู้ ด้านการเกษตรสามารถเข้าไปดูได้ที่

	goo.gl/oezFiy หรือ พิมพ์ @sotus
	www.facebook.com/sotus.int/
	https://www.youtube.com/channel/UCr0T_masJxA8_h5Y9xM5vdw

          โดยปกติทุเรียนพันธุ์ทั่วไป เช่น ก้านยาว กระดุม ชะนี พวงมณี ฯลฯ เมื่อแก่แล้วจะใช้เวลาบ่มสุกประมาณ 3-7 วัน ไม่เกิน 10 วัน ในขณะที่ทุเรียนพันธุ์ "หมอนทอง" จะใช้เวลาสุกนานกว่าพันธุ์อื่นๆ คือ 9-13 วัน และเวลาสุกจะสุกไม่พร้อมกันทุกพู เนื่องจากเป็นพันธุ์ที่ผลิตเอทีลีนได้น้อย จึงใช้เวลาในการสุกนาน ชาวสวนหรือล้งจึงมักใช้สารในกลุ่มฮอร์โมนพืชป้ายขั้ว เพื่อเร่งการสุกและทำให้ทุเรียนสุกพร้อมกันทุกพู ซึ่งสารที่ใช้ป้ายขั้วกันทั่วไปก็คือ เอทีฟอน (ethephon) เมื่อนำเอทีฟอนมาทาที่ขั้วทุเรียนจะเกิดการแตกตัวและปล่อยก๊าซเอทิลีน ซึ่งหน้าที่ของเอทิลีนคือส่งเสริมการสุกแก่ของพืช ทำให้ทุเรียนสุกเร็วขึ้น  การผลิตทุเรียนเพื่อการส่งออก มักจะมีการใช้สารเอทีฟอน (ethephon) ป้ายที่ขั้วก่อนทำการขนส่ง เมื่อเปิดตู้ที่ประเทศปลายทางผลทุเรียนจะสุกพอดีและสุกสม่ำเสมอกันทุกพู โดยที่ปริมาณสารเอทีฟอนจากการตรวจสอบในเนื้อทุเรียนอยู่ในระดับที่ปลอดภัยต่อผู้บริโภค  โดยมาตรฐานระหว่างประเทศ (CODEX) และมาตรฐาน มกษ. 9002-2556 ได้กำหนดให้ปริมาณสารเอทีฟอนตกค้างสูงสุด (Maximum Residue Limit ; MRL) ในผลทุเรียนไม่เกิน 2 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม จากงานวิจัยของ ดร.พีรพงษ์  แสงวนางค์กูล และคณะ จากศูนย์เทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยว ภาควิชาพืชสวน คณะเกษตร กำแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน  พบว่าในผลทุเรียนอายุ 110 วัน และ 120 วันหลังดอกบาน การบ่มโดยการป้ายขั้วด้วย สารเอทีฟอน เข้มข้น 26% จำนวน 2 ครั้ง ไม่พบสารตกค้างในส่วนของเนื้อผลเกินกว่าค่ามาตรฐานไทยและสากล

          นอกจากนี้ในทางการเกษตรสารเอทีฟอน (ethephon) ยังเป็นประโยชน์กับการผลิตพืชผลอีกมาก เช่น ใช้สำหรับเร่งการออกดอกสับปะรด  เร่งสีในการแก่ของผลไม้ อีกทั้งยังใช้บ่มผลไม้ให้สุกเร็วขึ้น และสุกพร้อมกันอย่างสม่ำเสมอ เช่น กล้วย และละมุด เป็นต้น

 

 

---

สนใจข้อมูล/ความรู้ ด้านการเกษตรสามารถเข้าไปดูได้ที่

	goo.gl/oezFiy หรือ พิมพ์ @sotus
	www.facebook.com/sotus.int/
	https://www.youtube.com/channel/UCr0T_masJxA8_h5Y9xM5vdw

ข้อควรระวัง

1. ห้ามใช้ รีเทน กับทุเรียนอ่อน ซึ่งได้แก่ทุเรียนที่มีเปอร์เซ็นน้ำหนักแห้งน้อยกว่า 32% หรือ มีอายุเก็บเกี่ยวน้อยกว่า 110 วันหลังดอกบาน

2. ห้ามผสมสารเอทีฟอน ร่วมกับน้ำยาที่ใช้ชุบทุเรียน

 

 

---

สนใจข้อมูล/ความรู้ ด้านการเกษตรสามารถเข้าไปดูได้ที่

	goo.gl/oezFiy หรือ พิมพ์ @sotus
	www.facebook.com/sotus.int/
	https://www.youtube.com/channel/UCr0T_masJxA8_h5Y9xM5vdw

          ศูนย์เทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยว ภาควิชาพืชสวน คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน ได้ทดสอบการใช้ รีเทน (สารอะมิโนเอททอกซีไวนิลไกลซีน : AVG) เพื่อยับยั้งกิจกรรมของเอ็นไซม์ ACC (1-aminocyclopropane-1-carboxylic acid) synthase ในการเปลี่ยน S-adenosylmethionine (SAM) เป็น ACC ในกระบวนการสังเคราะห์เอทิลีน เพื่อชะลอการสุกและผลแตกของทุเรียนพันธุ์หมอนทองระหว่างการเก็บรักษาในสภาพจำลองการขนส่งทางเรือ เป็นเวลา 10 วัน ที่อุณหภูมิ 15 องศาเซลเซียส

          ผลการทดสอบพบว่า  รีเทน ชุบผลทุเรียนพันธุ์หมอนทองที่ระดับความแก่ 80%  ร่วมกับการป้ายขั้วผลด้วยสารเอทีฟอน 26%  จำนวน 2 ครั้ง เป็นวิธีการที่จะช่วยเก็บรักษาผลทุเรียนระหว่างการขนส่งทางเรือที่ 15 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 10 วันได้ และเมื่อนำออกไปวางบนชั้นที่ 25 องศาเซลเซียส ทุเรียนจะเริ่มสุกในวันที่ 3  และผลเริ่มแตกเมื่อผ่านไป 6 วัน โดยเนื้อของทุเรียนยังมีคุณภาพดี ไม่เละ รสชาติไม่เปลี่ยน

       จากภาพแสดงลักษณะของผลทุเรียนหมอนทองที่ชุบผลด้วยวิธีการต่างๆ แล้วเก็บรักษาในสภาพจำลองการขนส่งทางเรือที่ 15 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 10 วัน แล้วจึงย้ายออก และทดสอบการวางจำหน่ายที่อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส เป็นเวลา 6 วัน

1. วิธีทางการค้า ของโรงคัดบรรจุโดยชุบผลและป้ายขั้วด้วยด้วยเอทีฟอน

2. สุกธรรมชาติ ไม่ใช้สารเอทีฟอนและรีเทน

3. ป้ายขั้วด้วยสารเอทีฟอนเข้มข้น 26% จำนวน 2 ครั้ง

4. ชุบสารป้องกันกำจัดเชื้อราที่ผสมรวมกับ รีเทน อัตรา 20 กรัมต่อน้ำ 60 ลิตร และป้ายขั้วด้วยสารเอทีฟอน เข้มข้น 26% จำนวน 2 ครั้ง

5. ชุบสารป้องกันกำจัดเชื้อราที่ผสมรวมกับ รีเทน อัตรา 40 กรัมต่อน้ำ 60 ลิตร และป้ายขั้วด้วยสารเอทีฟอน เข้มข้น 26% จำนวน 2 ครั้ง

6. ชุบสารป้องกันกำจัดเชื้อราที่ผสมรวมกับ รีเทน อัตรา 60 กรัมต่อน้ำ 60 ลิตร และป้ายขั้วด้วยสารเอทีฟอน เข้มข้น 26% จำนวน 2 ครั้ง

7. ชุบสารป้องกันกำจัดเชื้อราที่ผสมรวมกับ รีเทน อัตรา 80 กรัมต่อน้ำ 60 ลิตร และป้ายขั้วด้วยสารเอทีฟอน เข้มข้น 26% จำนวน 2 ครั้ง

 

---

สนใจข้อมูล/ความรู้ ด้านการเกษตรสามารถเข้าไปดูได้ที่

	goo.gl/oezFiy หรือ พิมพ์ @sotus
	www.facebook.com/sotus.int/
	https://www.youtube.com/channel/UCr0T_masJxA8_h5Y9xM5vdw

 

          พอยท์เตอร์ (สารกลูโฟซิเนต-แอ มโมเนียม 15% SL : กลุ่ม H)  เป็นสารกำจัดวัชพืชแบบไม่เลือกทำลาย ไม่เคลื่อนย้าย และออกฤทธิ์ทำลายวัชพืชในส่วนที่เป็นสีเขียวเท่านั้น สามารถกำจัดวัชพืชใบกว้าง และใบแคบได้ดี โดยเฉพาะวัชพืชปราบยากและวัชพืชดื้อยา

          หลังจากได้วางจำหน่าย พอยท์เตอร์ ในร้านค้าตัวแทนจำหน่ายในแต่ละพื้นที่แล้ว ได้รับความสนใจและมีการนำไปทดลองใช้ในแปลงปลูกพืชในพื้นที่ต่างๆ  และทางทีมงานฝ่ายวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์ของบริษัท โซตัสฯ ก็ได้ทำการทดสอบประสิทธิภาพของ พอยท์เตอร์ เพิ่มเติมในการควบคุมและกำจัดวัชพืชทั้งใบกว้างและใบแคบในแปลงถั่วฝักยาวและกวางตุ้ง ที่ อ.ท่าม่วง จ.กาญจนบุรี

          ทำการทดสอบประสิทธิภาพ พอยท์เตอร์ ในแปลงถั่วฝักยาว โดยพ่นพอยเตอร์ระหว่างแถวปลูกเพื่อกำจัด วัชพืช ได้แก่ หญ้าดอกขาว  หญ้ายาง และตีนตุ๊กแก  พ่นอัตรา 200 ซีซี ต่อน้ำ 20 ลิตร ทำการพ่น 1 ครั้ง และสังเกตการเปลี่ยนแปลงหลังพ่นสารที่ระยะ 3, 7 และ 14 วัน  พบว่า พอยท์เตอร์มีประสิทธิภาพในการควบคุมวัชพืชได้ดี

          และทำการทดสอบประสิทธิภาพ พอยท์เตอร์ ในแปลงกวางตุ้ง โดยพ่น พอยเตอร์ ระหว่างร่องปลูกเพื่อกำจัดวัชพืช ได้แก่ หญ้ากอ หญ้านกสีชมพู  และโคกกระสุน โดยใช้อัตรา 200 ซีซี ต่อน้ำ 20 ลิตร ทำการพ่น 1 ครั้ง และสังเกตการเปลี่ยนแปลงหลังพ่นสารที่ระยะ 7 และ 14 วัน พบว่า พอยท์เตอร์มีประสิทธิภาพในการควบคุมวัชพืชได้ดีเช่นเดียวกับในแปลงถั่วฝักยาว

---

สนใจข้อมูล/ความรู้ ด้านการเกษตรสามารถเข้าไปดูได้ที่

	goo.gl/oezFiy หรือ พิมพ์ @sotus
	www.facebook.com/sotus.int/
	https://www.youtube.com/channel/UCr0T_masJxA8_h5Y9xM5vdw

     โดยทั่วไปในการปลูกพืชเกษตรกรมักให้ความสำคัญเรื่องของปุ๋ยธาตุหลัก อย่างไนโตรเจน ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม (N-P-K ) ซึ่งมักมีการใส่อย่างต่อเนื่องตามระยะการเจริญเติบโตของพืช แต่สำหรับธาตุอาหารรองและธาตุอาหารเสริมจะเริ่มใช้เมื่อเห็นว่าพืชแสดงอาการขาดธาตุนั้นๆ

     การขาดธาตุอาหารของพืชนั้น มีทั้งแบบรุนแรง คือจะแสดงอาการชัดเจน เช่น เห็นแผ่นใบเป็นสีเหลือง ใบมีขนาดเล็กกว่าปกติ ใบหงิกหรืองุ้ม ขอบใบแห้ง เป็นต้น อาการเหล่านี้ต้องมีการชดเชยธาตุอาหารพืชให้เร็วที่สุด นอกจากนี้หากพืชยังมีการขาดธาตุอาหารแบบไม่รุนแรง พืชจะไม่แสดงอาการให้เห็น แต่อาจส่งผลกระทบต่อผลผลิตได้ ซึ่งเรียกอาการนี้ว่า “อาการแฝง” (Hidden Hunger) ซึ่งการใส่ปุ๋ยหรือธาตุอาหารต่างๆ ให้กับพืชเพียงชนิดเดียว หรือเพียงอย่างใดอย่างหนึ่ง ไม่สามารถทำให้พืชเจริญเติบโตได้อย่างสมบูรณ์ โดยธาตุอาหารพืชชนิดที่มีอยู่น้อยที่สุด จะเป็นตัวกำหนดการเจริญเติบโตและผลผลิตของพืช กล่าวคือ ธาตุอาหารพืชตัวใดที่มีไม่เพียงพอต่อการเจริญเติบโต ธาตุตัวนั้นจะมีผลทำให้การเจริญเติบโตหรือผลผลิตลดลง แม้ว่าพืชจะได้รับธาตุอาหารอื่นเพียงพอแล้วก็ตาม

     บริษัท โซตัสฯ เล็งเห็นถึงความสำคัญและประโยชน์ของการใช้ธาตุอาหารรอง-เสริม ร่วมกับปุ๋ยธาตุอาหารหลัก จึงได้พัฒนาผลิตภัณฑ์คุณภาพสูง เพื่อเพิ่มความสมบูรณ์และแก้ปัญหาอาการขาดธาตุอาหารในช่วงการเจริญเติบโตของแต่ละพืช

     ยูทิไลซ์ เป็นธาตุอาหารพืชทางใบประกอบด้วยธาตุอาหารรอง – ธาตุอาหารเสริม 6 ชนิดในสัดส่วนที่เหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของพืช อยู่ในรูปผงที่มีอนุภาคเล็กละเอียด มีคุณสมบัติเกาะติดใบพืชได้ดี ทนต่อการชะล้างของฝน และค่อยๆ ปลดปล่อยธาตุอาหารพืชได้นาน

     จากงานวิจัย  ยูทิไลซ์ เพื่อเพิ่มผลผลิตของพริกและมะเขือเทศ ในแปลงปลูกของเกษตรกร อ.พนมทวน จ.กาญจนบุรี พบว่า ต้นมะเขือเทศที่พ่น ยูทิไลซ์ อัตรา 3 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร ให้ผลผลิต 4.53 กิโลกรัมต่อต้น เปรียบเทียบกับต้นมะเขือเทศที่ไม่พ่นยูทิไลซ์ ได้ผลผลิตเพียง  3.87 กิโลกรัมต่อต้น และการทดลองในพริกได้ผลการทดลองเช่นเดียวกัน โดยต้นพริกที่พ่นยูทิไลซ์ อัตรา 3 กรัมต่อน้ำ 20  ลิตร ให้ผลผลิต 637 กรัม ซึ่งมากกว่าต้นพริกที่ไม่พ่นยูทิไลซ์ ได้ผลผลิตเพียง 499 กรัม

---

สนใจข้อมูล/ความรู้ ด้านการเกษตรสามารถเข้าไปดูได้ที่

	goo.gl/oezFiy หรือ พิมพ์ @sotus
	www.facebook.com/sotus.int/
	https://www.youtube.com/channel/UCr0T_masJxA8_h5Y9xM5vdw