โรคเน่าดำ หรือ โรคเน่าที่เกิดจากเชื้อราไฟทอฟธอร่าในกล้วยไม้  โรคนี้เกิดจากเชื้อราไฟทอฟธอร่า  (Phytophthora palmivora)  สามารถเข้าทำลายกล้วยไม้ได้ทุกส่วน เข้าทำลายรากทำให้รากมีแผลเน่า และต่อมาเกิดอาการแห้ง มีผลทำให้ใบเหลืองและร่วง ถ้าเชื้อราทำลายที่ยอดของต้นกล้วยไม้ ยอดจะเน่าเป็นสีน้ำตาล บางครั้งจึงเรียกโรคนี้ว่า โรคยอดเน่า หากเป็นเป็นโรครุนแรง เชื้อราจะลุกลามเข้าไปในลำต้นและทำลายเนื้อเยื่อภายในลำต้นกล้วยไม้ ซึ่งเมื่อผ่าดูจะเห็นในลำต้นมีแผลสีดำเป็นแนวยาวและเนื้อเยื่อที่ถูกทำลายเสื่อมสลาย จึงเรียกโรคนี้ว่า โรคเน่าเข้าไส้  ส่วนดอก บริเวณปากดอกและก้านดอกกล้วยไม้ที่ถูกเชื้อราทำลาย จะเป็นแผลเน่า เหี่ยวสีน้ำตาล ถ้าเป็นรุนแรงมากดอกจะหลุดร่วงจากช่อ โรคนี้มักแพร่ระบาดมากในฤดูฝนหรือในสภาพอากาศมีความชื้นสูง

            เชื้อราสาเหตุของโรค จัดเป็นราที่มีชีพจักรส่วนหนึ่งและมีการสร้างสปอร์อยู่ในน้ำ อาศัยได้ทั้งในน้ำและในดิน  สร้างสปอร์จำนวนมากภายในโครงสร้างที่เรียกว่า sporangium  ชอบสภาพน้ำ หรือเครื่องปลูกที่เป็นกรดหรือที่ pH ต่ำ  สามารถทำให้เป็นโรคกับหน้าวัว ทุเรียน และพืชตระกูลปาล์ม

• แผลเน่าสีดำเกิดได้กับทุกส่วนบนลำต้นลูกกล้วยไม้ และสามารถลุกลามไปยังต้นแม่หรือใบอื่นๆ ได้

• อาการเน่าเกิดการลุกลามและทำให้ต้นกล้วยไม้ตาย โดยเฉพาะต้นหรือลำที่อ่อน

• เมื่อกล้วยไม้เริ่มแสดงอาการ ต้นกล้วยไม้อาจตายได้ในระยะเวลาที่เร็ว

• แผลเน่ามีสีน้ำตาลเข้ม หากเกิดกับส่วนยอดอาจลุกลามไปทำลายภายในลำต้นทำให้ต้นกล้วยไม้เกิดอาการเหี่ยวคล้ายขาดน้ำ และทำให้ต้นกล้วยไม้ตายในระยะเวลาสั้น

• เชื้อราสาเหตุสามารถทำลายรากและส่วนของราก  ทำให้หยุดการเจริญเติบโตและรากเน่า

• ควรจัดการสภาพโรงเรือนให้มีการระบายน้ำ (ความชื้น) และอากาศที่ดี

• ไม่ควรปลูกกล้วยไม้แน่นเกินไป

• ตรวจดูการเกิดโรคโดยเฉพาะในฤดูฝน เมื่อพบต้นที่เป็นโรคให้แยกออกไปเผาทำลายทิ้ง

• เพื่อการป้องกันโรค ควรฉีดพ่นสารฟอสฟอรัสแอซิค (ฉีดเดี่ยวๆ) อย่างน้อยปีละ 2 ครั้ง ต้นฤดูฝน 1 ครั้ง และปลายฤดูฝน 1 ครั้ง

• หากพบระบาด ควรฉีดพ่นสารฟอสฟอรัสแอซิค 2-3 ครั้ง ห่างกัน 7-10 วัน

• ถ้าเกิดโรคกับกล้วยไม้ที่ต้นโต ให้ตัดส่วนที่เป็นโรคออกแล้วใช้สารเคมีป้องกันกำจัดโรคพืช  ได้แก่ เมทาแลคซิล (เช่น ริโดมิล) สลับกับแมนโคเซบ (เช่น ไดเทน เอ็นที เอ็ม-45) ทาหรือป้ายที่รอยแผล

 

 

 

 

 

 

สนใจข้อมูล/ความรู้ ด้านการเกษตรสามารถเข้าไปดูได้ที่

	goo.gl/oezFiy หรือ พิมพ์ @sotus
	www.facebook.com/sotus.int/
	https://www.youtube.com/channel/UCr0T_masJxA8_h5Y9xM5vdw

โรคดอกสนิมหรือโรคดอกจุดสีสนิม  โรคนี้เป็นปัญหามากเพราะกล้วยไม้อาจแสดงอาการระหว่างการขนส่งได้ โรคระบาดรุนแรงกับดอกกล้วยไม้สกุลหวายทุกสายพันธุ์  การเกิดระบาดมักเกิดในระยะเวลาของรอยต่อของฤดูกาล โรคนี้ระบาดได้ดีในช่วงฤดูฝนหรือสภาพที่มีน้ำค้างลงจัด หรือเมื่ออากาศมีการเปลี่ยนแปลง  นอกจากนี้ยังพบว่า หากใช้เครื่องปลูกที่มีลักษณะขังน้ำ เช่น กาบมะพร้าวที่วางแบบเรือใบ มีส่วนทำให้โรคสามารถเกิดได้ง่ายและรุนแรงมากขึ้น  สาเหตุของโรคคือเชื้อราเคอร์วูลาเรีย (Curvularia eragrostidis) เชื้อราเข้าทำลายที่กลีบดอกกล้วยไม้

            แผลที่เกิดจากการถูกทำลาย ระยะแรกเป็นจุดสีขาวหรือสีซีดขนาดเล็ก ต่อมาลุกลามกลายเป็นแผลสีฟางข้าว จุดขยายใหญ่มีสีเขียวเข้มคล้ายสนิมและกลายเป็นแผลจุดสีน้ำตาลแดงหรือสีคล้ายสีสนิมในที่สุด  แผลมีรูปร่างกลมหรือกลมรี ขนาด0.4-0.8 ซม. กลางแผลเป็นจุดสีเข้ม  เชื้อราสาเหตุมักเข้าทำลายบนกลีบดอกของกล้วยไม้ ทั้งด้านหน้าและด้านหลังกลีบดอก  เชื้อราจัดเป็นราที่ฟุ้งกระจายในอากาศ แพร่กระจายได้ง่ายด้วยลมหรือติดไปกับขาและปีกของแมลง   ดอกที่เป็นโรคและร่วงหล่นบนพื้นดินหรือเครื่องปลูก หากไม่เก็บรวบรวมออกไปฝังทำลาย จะกลายเป็นแหล่งสำคัญของเชื้อราในฤดูถัดไป

1. ระวังการเกิดโรคโดยเฉพาะเมื่อสภาพอากาศเปลี่ยนแปลง

2. เครื่องปลูกที่เป็นกาบมะพร้าวที่วางแบบเรือใบ มีโอกาสพบโรคได้ง่าย

3. เก็บรวบรวมทำลายดอกที่เป็นโรคโดยการฝังดิน

4. การฉีดพ่นสารป้องกันกำจัดเชื้อราชนิดทั่วๆ ไป 10-15 วัน/ครั้ง สามารถป้องกันโรคนี้ได้ แต่ถ้าระบาดมากควรใช้สารแมนโคเซบผสมกับสารคาร์เบนดาซิม ฉีดพ่นทุก 2-3 ครั้ง ห่างกัน 7-10 วัน

เอกสารประกอบการเรียบเรียง

กุลฉวี กำจายภัย. 2526. โรคและแมลงศัตรูกล้วยไม้. หจก. ฟันนี่พับบลิชชิ่ง. 114 หน้า.

ธีระ สูตะบุตร. 2517. โรคของกล้วยไม้. วิทยาสารกล้วยไม้บางเขน. 375 หน้า.

พิสมัย ชวลิตวงษ์พร. 2538 . แมลงศัตรูไม้ดอกไม้ประดับของประเทศไทย.

อนงค์ จันทร์ศรีกุล. 2524. โรคและศัตรูไม้ประดับ. บริษัท สำนักพิมพ์ไทยวัฒนาพานิช จำกัด. 163 หน้า.

อำไพวรรณ ภราดร์นุวัฒน์. 2526. โรคของไม้ดอกไม้ประดับ. ภาควิชาโรคพืช คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. 126 หน้า.

อำไพวรรณ ภราดร์นุวัฒน์. 2540. โรคของกล้วยไม้.  ใน  สมศักดิ์ รักไพบูลย์สมบัติ. ปลูกเลี้ยงกล้วยไม้จากประสบการณ์. สมาคมพฤกษชาติแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์. 414 หน้า.

---

สนใจข้อมูล/ความรู้ ด้านการเกษตรสามารถเข้าไปดูได้ที่

	goo.gl/oezFiy หรือ พิมพ์ @sotus
	www.facebook.com/sotus.int/
	https://www.youtube.com/channel/UCr0T_masJxA8_h5Y9xM5vdw